PRZYSTOSOWANIE METOD ROBOCZYCH DO PROBLEMATYKI

Zarysowana wyżej problematyka badań z psychologii ocen wymagała odpowiednich metod roboczych. Teoretycznie rzecz biorąc, w rachubę wchodziły następujące rodzaje, względnie zbiory, metod: obserwacyjna, obserwacyjno-instrumentalne, metoda „pytań i odpowiedzi”, metody testowe, metody eksperymentalne i statystyczne. Rozumie się, że metoda konkretna, przynależna do danego zbioru, wymagałaby i wymagała faktycznie odpowiedniego „przykrojenia” do danego problemu: do jednego z problemów, o których mowa była wyżej.

Nie sposób tutaj omawiać szczegółowo metod roboczych, opracowanych i zastosowanych w różnych badaniach cząstkowych. Trzeba jednak zająć stanowisko w sprawie istotnej roli i względnej użyteczności głównych rodzajów metod, które w ogóle wchodziły w rachubę i które faktycznie przystosowano do badań w zakresie poszczególnych prac. Natomiast szczegółowego omówienia wymagają metody, które stanowiły narzędzie specyficzne w realizacji całości przedsięwzięcia badawczego. Dotyczy to głównie tzw. przewodników skalowych.

Rozpocząć trzeba od odpowiedzi na pytanie, dlaczego metody obserwacyjne, tak istotne w wielu rozmaitych badaniach z psychologii wychowawczej, nie zostały uwzględnione pierwszoplanowe. Rzecz w tym, że wielu ocen nie wyrażamy w sposób widoczny. Należy tu wielka ilość reakcji uczuciowych, towarzyszących spostrzeżeniom czy obserwacjom mimochodnym. Ich poznawanie – w zasadzie introspekcyjne – nastręczałoby wielkie trudności, zwłaszcza w badaniach nad ocenami dzieci. Można by w związku z tym rzec, że podczas gdy niektóre problemy psychologiczne (np. dotyczące ruchliwości lub mowy) wręcz „proszą się” o zastosowanie odpowiednio przykrojonej metody obserwacyjnej, dla innych metoda ta wydaje się mało obiecująca, bo kłopotliwa w zastosowaniu lub mało wydajna. Dotyczy to w szczególności obserwacji za pomocą tzw. przewodników, tj. zbiorów objaśnień, pytań i punktów widzenia, nastawiających na zauważanie określonych cech lub składników przedmiotu obserwacji. Weźmy tu pod uwagę na przykład tzw. arkusze obserwacyjne i karty indywidualności. W badaniach z psychologii ocen wymagałyby zbyt dużo czasu, a więc nie byłyby ekonomiczne.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *