Szukasz kursu specjalistycznego z BHP, SEP lub kursu na spawcza? Kurs edukacyjny!

Zapamiętywanie motoryczne (ruchy ręki) układów przestrzennych

Osoby badane: Niewidomi (dziewczęta) w wieku od 12 do 16 lat. Jak już wyżej podkreśliłem, we wszystkich eksperymentach nad zapamiętywaniem ruchów (całego ciała: chodzenie w określonej przestrzeni: ruchów ręki) przez ludzi widzących, ruchy uwikłane są we wzrokowe odzwierciedlanie otoczenia przedmiotów i samych wykonywanych ruchów. Nawet w grupie eksperymentów GE-57, mimo że osoby badane miały przez cały czas zasłonięte oczy, czynnik wzroku, chociaż stracił charakter „przewodnika”, nie został wyeliminowany, gdyż badani na podstawie doświadczenia wizualizują wykonywane ruchy i tworzą sobie model wzrokowo-ruchowy, który stanowi szkielet odbicia pamięciowego wykonanych ruchów. Powstała konieczność prze- prowadzenia analogicznych badań z niewidomymi. (Ponieważ kończąca w tym czasie w naszym ośrodku studia M. Kaczyńska interesowała się od kilku kt niewidomymi i zamierzała po studiach obrać za swoją specjalizację psychologię niewidomych, powierzyłem jej – jako temat pracy magisterskiej – przebadanie kształtowania się obrazu pamięciowego u niewidomych).

Przebieg badania: Badania zostały przeprowadzone według schematu analogicznego do GE-57A, wzięło w nich udział 10 uczennic (12-16 lat) z Zakładu dla Dzieci Niewidomych w Laskach pod Warszawą. Materiałem były deski od 1-4 (pozostałe o większej liczbie odcinków okazały się zbyt trudne) oraz dwa stelaże o prostokątnym układzie. Należy dodać, że niewidomi poznawali (ryc. 110) linię rowka w desce również wodząc palcem po rowku od punktu wejścia do punktu wyjścia. Odtwarzanie przebiegało w podobny sposób: osoba badana prowadziła palcem po papierze, a eksperymentator tuż za palcem ołówek. Przy przestrzennych stelażach niewidomi obwodzili je dwoma palcami jednej ręki (ryc. lila), a odtwarzali, wyginając miękki drut (ryc. 11 lb) umieszczony nieruchomo w zacisku w pozycji wyjściowej pionowej, takiej jak pierwszy człon stelaża. Ponieważ badania przeprowadzono zgodnie z kryterium wymaganym w pracach naukowych, zebrane dane mogą być tutaj przedstawione jako częściowy materiał dowodowy.

Wyniki: Interpretacja uzyskanych danych, aczkolwiek sposób ich zbierania był jak najbardziej rzetelny, wymaga dużej ostrożności z powodu ograniczonej liczby badanych (ograniczenia wynikały z przyczyn od nas niezależnych), zbyt dużego jak na małą grupę 10 osób zróżnicowania indywidualnego, różny wiek, różne opóźnienia rozwojowe i różny stopień rozwoju aktywności poznawczej). Trzeba wziąć również pod uwagę specyfikę procesów odzwierciedlania przedmiotów przez niewidomych, która jeszcze dotychczas nie jest dostatecznie poznana.

Zapamiętywanie motoryczne (ruchy ręki) układów przestrzennych cz. II

Mimo bardzo podzielonych zdań badaczy na temat dotykowego poznawania przedmiotów przyjąłem hipotezę, która wydaje się najbardziej prawdopodobna, a mianowicie: dla poznania przestrzenności przedmiotów (kształt, wielkość, rozmieszczenie) konieczny jest dla nieuńdomego dotyk i ruch, z tym że dla poznania stosunków przestrzennych podstawowe znaczenie ma ruch.

Przedstawiam tu tylko te wyniki przeprowadzonych badań, które uważam za pewne. Niemal wszyscy niewidomi przy wszystkich wzorach poprawnie zapamiętali sens przestrzenny układu, tzn. przede wszystkim główną oś kierunkową i to już w pierwszej próbie. Gdy wzór był stosunkowo bardziej złożony (ryc. 112 wzór) pierwsze odtworzenia wyglądały tak, jak to przedstawia ryc. 112. Linią przerywaną zaznaczono główną oś kierunkową. Jako przykłady wy- brałem najlepsze, średnie i najgorsze spośród pierwszych odtworzeń. We wszystkich zachowana jest oś kierunkowa oraz prawostronna dominacja figury. Na tej podstawie rozbudowane jest w następujących próbach odbicie pamięciowe.

Często już po pierwszej próbie zapamiętany zostaje ogólny charakter przestrzenny figury. Rycina 113 ułatwia zrozumienie, o co tutaj chodzi. W odbiciu pamięciowym są obecne główne „porcje” figury wyznaczone dłuższymi jednokierunkowymi odcinkami, natomiast brak w ich obrębie szczegółowego zróżnicowania. Na wzorach z ryc. 113 zaznaczono przerywaną linią elementy, które zostały uproszczone lub których nie zapamiętano.

Rozbudowa odbicia pamięciowego dokonuje się stopniowo, mając z reguły za podstawę główną oś kierunkową, dominację figury w stosunku do osi i jej ogólny charakter. Ryc. 114 przedstawia przebieg takiej rozbudowy, zajmujący na skali od najlepszych do najgorszych miejsca średnie.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.